Archive

Archive for 05/04/2018

Vị Tử Đạo Người Bélieu Étienne – Théodore Cuenot Thể Giám Mục Thừa Sai 1802 -1861

05/04/2018 Leave a comment

Vị Tử Đạo Người Bélieu Étienne – Théodore Cuenot Thể
Giám Mục Thừa Sai 1802 -1861

“Đức Cha Stephan Théodore Cuenot Thể, Giám mục Tông Tòa Đàng Trong, là Vị Khai Sáng Miền Đất Truyền Giáo Tây Nguyên, bao gồm Tây Nguyên và Attopeu của Hạ Lào”.

“Năm 1848, sau nhiều lần thất bại, Thầy Sáu Do, một phó tế Việt Nam, đã với tư cách người đi gánh hàng thuê cho con buôn Việt Nam, đã đi qua đi lại trên mảnh đất người Bahnar. Tận dụng 6 tháng gánh hàng theo nhà buôn, Thầy đã học được tiếng địa phương đủ để tiếp xúc. Trở về miền xuôi, Thầy đã dẫn các vị thừa sai lên Miền truyền giáo năm 1850. Cuộc viễn Tây này đã thành công. Năm 1850, 4 vị thừa sai đã tới Kontum. Tin Mừng được loan báo từ đây”[1].

[1]  Trích Lời Ngõ của Đức Giám mục Micae Hoàng Đức Oanh, Kontum 28 tháng 11 năm 2005,  trong tài liệu của Tòa Giám Mục Kontum “Giáo Phận Kontum Ngày Nay, qua Hình Ảnh Những Nơi Thờ phượng”.

Ban mục vụ Truyền thông Giáo phận Kontum xin kính giới thiệu tiểu sử và sự nghiệp của Thánh Giám mục Thể (Étienne -Théodore Cuénot), Vị khai sáng Miền Đất Tuyền Giáo Tây Nguyên, qua quyển sách của Jean THIÉBAUD năm 1988 có tựa đề Thánh Giám mục Thể (Étienne -Théodore Cuénot )” và được lược dịch có tựa đề:

Vị Tử Đạo người Bélieu Étienne – Théodore CUENOT
Giám Mục Thừa Sai 1802 -1861”.
 Chúng tôi sẽ đăng từng phần tài liệu trong trang mạng Giáo phận :  gpkontum.wordpress.com 
và toàn bộ sách theo dạng PDF trong trang http://giaophankontum.com

 

XIN KÍNH MỜI

 

Lược dịch: Vị Tử Đạo người Bélieu
ÉtienneThéodore CUENOT
Giám Mục Thừa Sai
1802 -1861
 
Jean THIÉBAUD
1988

 

 

 LỜI GIỚI THIỆU

 Cai quản một giáo phận thời bình đã là chuyện khó, thời bắt đạo đẫm máu nhất lịch sử, thì vạn lần khó hơn.
Sống một vài năm trong hoàn cảnh cơ cực, lén lút chui nhủi đã là anh hùng.
Còn đàng này 36 năm (trong đó 26 năm với tư cách là Giám Mục) thì phải là anh hùng cỡ nào !.
Gieo vãi hạt giống đức tin thời này đã là chuyện kỳ diệu, thời đó là phép lạ trường kỳ.
Đó là Thánh Giám Mục Thể (Étienne Théodore Cuénot) Giám Mục Nam Kỳ.
Toà Giám mục của Ngài thường chỉ là một chòi tranh, một vựa lúa, một góc nhà, một hang tối.
Bị bó chân ngồi một chỗ thế mà Ngài chỉ đạo toàn bộ công cuộc truyền giáo ở Nam kỳ, cho người Thượng lẫn người Kinh; theo dõi việc đào tạo các linh mục, đề ra chương trình bồi dưỡng các vị Thừa Sai cùng linh mục bản xứ và tự tay mình chấm bài, luôn “kéo theo đuôi” cả một lớp học, theo dõi ghe thuyền hỗ trợ cho việc truyền đạo, tìm nguồn tài trợ tại chỗ…

Bí quyết của bao thành công: cầu nguyện và “tất cả nhờ Thập Giá”, câu châm ngôn của Ngài.

Gặp lại Thánh Giám Mục trong các trang sử thật sự là một nguồn động viên lớn cho chúng ta trong gian nan khốn khó.

 

Ngày 14 và 15.11.1992
Nhân ngày Thánh Giám Mục
qua đời tại Việt – Nam
và lễ Mừng trọng thể
các Thánh Tử Đạo Việt – Nam.

 

 MỘT NGƯỜI CHÀO ĐỜI

 

 “Trước khi nắn ra ngươi trong lòng mẹ, Ta đã biết ngươi.
Ta đã đặt riêng ngươi, để ngươi phục vụ Ta” ( Gr 1,5).

            Nếu ơn gọi của một người, một linh mục tuột khỏi những phân tích của chúng ta, thì nó lại lộ rõ ra, qua những trung gian là những con người, đã cho phép nó tăng trưởng và triển nở. Một con người là một căn cước, một gia đình, một môi sinh, một bầu khí thiêng liêng, những cuộc gặp gỡ . Mọi ơn gọi riêng đều liên kết với những ơn gọi chung. Thế thì đối với Étienne Théodore Cuénot thì sao?

            Cậu bé sinh ngày mồng 8 tháng 2 năm 1802, ở thôn Sous- Réaumont, thuộc làng Bélieu, miền trung nước Pháp. Étienne là con đầu lòng của ông Alexandre Cuenot và bà Éléonore Risse; họ mới tậu được một khu đất ở Réaumont để làm nông trại. Vì ba mẹ sinh năm một, nên bé Étienne được bà cô Jeanne – Baptiste nuôi hộ, người mà sau này vị Thừa Sai gọi là “người mẹ thứ hai”. Cũng như hầu hết các người trẻ, sau Cách Mạng 1789, bà cô Jeanne – Baptiste không biết chữ, nhưng để đổi lại cô có một đức tin mạnh mẽ và một đời sống Kytô hữu gương mẫu. Châm ngôn của cô là: “Tất cả nhờ Thập Giá”. Đó cũng sẽ là châm ngôn của vị Giám Mục Thừa Sai.

            Cuộc Cách Mạng đã sàng sảy thóc sạch trấu, đòi hỏi một đức tin anh hùng: người Kytô hữu luôn thấm nhuần tư tưởng về cái chết, về sự cứu rỗi, và sự ác xấu lớn cần phải tránh: đó là tội trọng. Nỗi lo sợ thỏa hiệp với thế gian đã đưa đẩy đến những lựa chọn gắt gao trên bình diện xã hội: một sự ghê tởm đối với những linh mục đã tuyên thệ trước đây [[1]]

Trở lại làm mục vụ sau Thỏa Ước. Étienne Cuenot đã trải qua tuổi thơ của mình trong bầu khí đó và suốt đời sẽ giữ lại một điều khẩn trương: sự cứu độ vĩnh cửu cho chính mình và cho tha nhân.

            Cũng chính trong mục đích cứu rỗi các linh hồn mà cậu sẽ nghĩ đến các xứ truyền giáo xa xôi.

            Thư từ của Lm. Cuenot sau này đã tiết lộ một kinh nghiệm nhất định trong thời thơ ấu: làm quen với sự nghèo khó mà Étienne sẽ bị đánh dấu suốt đời. Cậu thanh niên quan tâm theo dõi những bước thăng trầm của bố mình, nhân viên quan thuế ở cấp thấp nhất những thất bại của ông, đã phải lần lượt thay chỗ làm từ Montbenoît, Chauvins, Sommette, Domprel; nỗi nhục khi phải đi giúp việc ở nông trại của người phụ tá Vernier (điều mà không được mến chuộng trong những gia đình có thế giá) nhưng cậu thanh niên phải nhìn nhận rằng cha sở Huot ở đó đã từng là một tấm gương động viên tuổi trẻ của mình. Thêm vào đó nỗi đau buồn vì cái chết yểu của mấy đứa em.

            Thế rồi đã vọng lên tiếng gọi của Chúa. Vì Giáo Hội có nhiệm vụ kêu gọi, có những người ở tuổi trưởng thành đã thú nhận: “lúc đó, tôi ao ước trở thành linh mục, nhưng không nghe ai nói đến chức vụ ấy, và tôi cứ nghĩ rằng đó không phải là con đường của tôi”. Ở Bélieu, cha sở Bolard thì chăm chú theo dõi. Có lẽ cũng đã đề cập đến với ông Bác họ của Étienne, lúc bấy giờ là cha sở Bonnétage. Sự ân cần, lòng sốt sắng của cậu thanh niên khiến cha sở nghĩ rằng cậu có thiên hướng để làm linh mục. Đôi lần Ngài có gạn hỏi, thì Étienne trả lời: “con cũng muốn làm linh mục nhưng không phải để ở lại quê hương. Con muốn đi thật xa”.

            Ông giáo Léonard Boichard, phụ tá của vị linh mục thường đến nhà xứ, cũng đã lưu ý đến những đức tính của học sinh trẻ này: sự chú ý kéo dài, tính kiên quyết. Sự đánh giá của ông đã hỗ trợ cho ý kiến của Lm Bolard để hướng Étienne theo học ở chủng viện, mặc dù gia đình của cậu rất nghèo.

            Sau thời gian tiểu học ở Ouvens ( 1815-1817) cậu theo học trung học ở Cerneux -Monnot. Người làng Bélieu góp lúa để trả tiền học cho cậu; sau đó, học năm cuối ở Ornans (1818-1819). Năm 1820, nhập học thần học ở Besançon. Để may chiếc áo rơ-đanh-gốt cho cậu, người mẹ đã phải bán chiếc áo cưới thưở nào.

            Ở trường, cậu đã gặp trong ban giám đốc nhiều vị tên tuổi: Charles Cuenot, “một linh mục bảo thủ khắc khổ, đầy xác tín, và không thỏa hiệp”, các linh mục Baud, Breuillot, Genevaz, Baverel, Courtois và Tôma Gousset tổng Giám Mục tương lai ở Reims.

            Theo lời chứng của bạn bè đương thời, các giáo xứ truyền giáo xa xôi là một đề tài trao đổi thầm kín thường xuyên: hai người đàn anh, Isidore Gagelin và Charles Jeantet vừa mới rời khỏi Besançon để nhập Hội Thừa Sai Paris năm 1818. Cũng chính năm đó Hội này đã cho xuất bản “Những thư mới đầy sức cảm hóa” phổ biến những kinh nghiệm táo bạo của các vị Thừa Sai. Những bản mà Étienne Cuenot đã đọc một cách say sưa nay vẫn còn lưu lại tại thư viện của Đại Chủng Viện Besançon.

            Năm 1822 Lyon đã ra đời Hội Truyền Bá Đức Tin mà thế hệ của Giám Mục Cuenot sẽ là thế hệ đầu tiên được hưởng nhờ hoa trái.

            Tuy vậy, đối với thầy Étienne, những nguyện vọng vẫn là chuyện thầm kín. Dù Lm Charles Cuenot không nhất trí, Étienne vẫn khấn dâng mình làm thừa sai cho các nước xa xôi. Thầy biết lựa chọn này đi ngược lại với sự mong đợi của cha mẹ cùng các giáo sư. Tuy vậy thầy vẫn dấn bước, xem đó như một lời hứa thiêng liêng, nhưng thầy cũng sẽ phải chờ đợi sáu năm dài.

[1] Sau cuộc Cách Mạng Pháp năm 1789, tháng 7/1790 được ban hành một thể chế dân sự về hàng giáo phẩm, nhằm thiết lập một Giáo Hội tự trị. Các linh mục tuyên thệ (jureurs) thuộc thành phần ly giáo, các linh mục từ chối tuyên thệ (réfractaires) bị đặt ở ngoài vòng pháp luật. Năm 1801, một Thỏa Ước (28 messidor an IX) được ký kết giữa Bonaparte và Pie VII.

(còn tiếp)

GPKONTUM (05/04/2018) KONTUM

Advertisements

CÁO PHÓ : Bà Cố ISAVE CHẾ THỊ HOA Về Nhà Cha Lúc 14g00 Thứ Tư, Ngày 04. 04. 2018

05/04/2018 Leave a comment

Văn Phòng TGM kính báo:

“TA LÀ SỰ SỐNG LẠI VÀ LÀ SỰ SỐNG”

 CÁO PHÓ

 Trong niềm tín thác vào sự Phục Sinh của Đức Kitô,

Giáo Phận Kon Tum,

và Gia Đình nữ tu Anna Phạm Thị Xuân Cúc (Dòng MTG Phan Thiết)

Trân trọng báo tin:

Bà Cố ISAVE CHẾ THỊ HOA

Sinh năm 1936

Địa chỉ: Giáo xứ Phương Hòa, Giáo Hạt Kon Tum

Đã được Chúa gọi về lúc 14g00 Thứ Tư, ngày 04. 04. 2018

Hưởng thọ 82 tuổi.

Thánh lễ An Táng lúc 08g00 sáng Thứ Bảy, ngày 07. 04. 2018

Tại Nhà Thờ Phương Hòa, thành phố Kon Tum.

Xin hiệp thông cầu nguyện

cho linh hồn BÀ CỐ ISAVE mau được hưởng tôn nhan Chúa.

 R.I.P.

Lễ Giỗ Cố Linh Mục ĐaMinh Mai Ngọc Lợi 06.04.2018

05/04/2018 Leave a comment

Lễ Giỗ Cố Linh Mục ĐaMinh Mai Ngọc Lợi

Nhà Thờ Giáo Xứ Đức Hưng Giáo Hạt Chư Prông – Giáo Phận Kontum

 

 

 GPKONTUM (05/04/2018) KONTUM