Home > GiáoPhận, Giới Thiệu, Tài Liệu Nghiên Cứu, TàiLiệu > Vị Tử Đạo người Bélieu Étienne – Théodore CUENOT Giám Mục Thừa Sai 1802 -1861

Vị Tử Đạo người Bélieu Étienne – Théodore CUENOT Giám Mục Thừa Sai 1802 -1861

06/04/2018

Vị Tử Đạo người Bélieu – Étienne – Théodore CUENOT  Giám Mục Thừa Sai 
 1802 -1861

QUÊ HƯƠNG CỦA ĐỨC GIÁM MỤC  CUENOT THỂ

Tổng quan Giáo xứ  BELIEU

Ngôi làng quê hương thân thương của Thánh Giám mục Cuenot Thể

Nhà thờ với tháp  cao

Mặt tiền nhà thờ

 

Cung thánh

 

MỘT ƠN GỌI ĐẦY SÓNG GIÓ  (Tiếp theo)

 

Một chiều mùa thu năm 1823, thầy chủng sinh mặc áo chùng thâm, đột ngột rời khỏi miền núi, không cho cha mẹ hay, có lẽ theo lời khuyên của một linh mục bạn, Lm Boucon. Một người bạn học, Joseph Gaume đưa thầy ra khỏi làng, ôm hộ gói hành lý nhỏ, vừa đi vừa an ủi Étienne.

Chắc chắn thầy muốn, một thời gian cắt đứt với quá khứ.

Thầy đến gõ cửa nhà “các linh mục chuyên đi giảng các tuần tĩnh tâm gọi là “Tĩnh Tâm Kytô giáo”[1] ở Aix-en-Provence. Chính ở đây mà thầy sẽ sống bốn năm biệt xứ. Bốn năm tìm kiếm đau đớn: thư từ thầy viết lúc bấy giờ không thiếu giọng điệu hung hăng, chua chát và cả hỗn xược nữa. Bốn năm sẽ thuần hóa tính tình mạnh bạo, thanh luyện chú ý, làm cho nghị lực của thầy nên mềm mại hơn, nhằm nhào nắn một người tôi tớ sẵn sàng đương đầu với mọi chướng ngại vật ở một đơn vị truyền giáo nguy hiểm.

Những con đường dẫn đến Aix-en-Provence

 

Con đường  Ơn Gọi

 [1] Institution Sainte Croix “Les Fères de la Retraite chrétienne”.

Gợi lại những kỷ niệm làm thầy đau lòng. Làm sao thầy đã đi đến bước đường này nhỉ ? Năm 1820 – ở tuổi 18 – thầy bước vào Đại chủng Viện thần học ở Besançon, nơi mà trong ban Giám Hiệu thầy đã gặp một ông Bác, Charles Françcois Cuenot lớn hơn thầy những 23 tuổi. Thư từ họ viết cho nhau cho thấy sự nghiêm khắc của ông Bác đối với đứa cháu của mình khi ông gọi Étienne là “đồ quỷ”. Về phía mình Étienne, lại là một đứa ngoan cường, xông xáo bất chấp trở ngại. Thầy cũng không hiểu tại sao, sau khi chịu các chức nhỏ thầy bị khựng lại ở ngưỡng cửa chức trợ phó tế.

Ngay từ nhỏ, thầy mang một gánh quá nặng, sự nghèo khó của cha mẹ: thầy là anh cả trong một gia đình đông con. Trong miền chuyên lắp ráp đồng hồ này, tại sao không thử một “vố” để trang trải nợ nần phụ với cha mẹ, mà bước thất thế làm cho thầy đau lòng. Một anh thợ sửa đồng hồ trong thôn nói đến cả “những lần buôn chuyến như một quả lắc không ngừng đập”. Đó là một người bạn. Trí tưởng tượng của thầy vẽ vời thêm. Không chút ngần ngại, thầy cởi áo dòng mặc thường phục. Mau mau, đi qua Thụy Sĩ tìm kiếm những đồ phụ tùng để đeo đuổi dự án. Khi trở về, tình cờ thấy đối đầu với Lm Giám Đốc Cuenot, đến thăm gia đình. Câu chuyện xảy ra không chỉ dừng lại ở một vố lớn tiếng với nhau, nó đã làm cho ban giáo sư mất tín nhiệm nơi thầy chủng sinh kỳ cục này.

Còn ước muốn của thầy đi đến những nước Truyền giáo xa xôi mà thầy đã có lầm tâm sự với Lm Cuenot, chẳng phải là kết quả của một sự ngông cuồng đó sao? Hai bức thư của Étienne-Théodore gửi đến chủng viện các Cha Thừa Sai, rơi vào tay ban Giám Đốc ở Besançon Lm Charles Cuenot không ngần ngại đưa ra bản án: “thiên hướng đó là do tính kiêu ngạo và do ma quỷ hơn là do Thiên Chúa, nếu Thiên Chúa có được chút ảnh hưởng nào”. Một cú trời giáng như vậy cũng đủ làm sờn lòng một người khác. Năm sau, Étienne nhận phụ đạo cho bọn trẻ gia đình Tinseau, dân biểu của tỉnh Doubs và được cha mẹ lẫn con cái đánh giá cao. Những lần vận động khác trong việc tìm kiếm phụ tùng đồng hồ chỉ đưa tới thất bại và chán ngán.

Bị mất uy tín ở chủng viện Besançon, có thể nào nhìn mặt lại người thân của mình nữa không? Có thể nào trở về làng nữa không ? Vô phúc thay! Không cha mẹ gặp hết thất bại này tới thất bại khác, bệnh tật, người bạn đường của sự nghèo khó, thường xuyên ập xuống trên bọn nhỏ. Cảnh khốn quẫn của gia đình làm cho người anh cả xấu hổ, khi đã đến tuổi mà lẽ ra, đã có thể giúp đỡ gia đình. Trong miền, người ta chế giễu những sáng kiến của Nhà “Tĩnh Tâm Kytô Giáo”. Đã hai năm sau Thỏa Hiệp rồi, nhưng cuộc tranh luận vẫn chưa chấm dứt giữa các cha sở có tuyên thệ và không tuyên thệ. Tắt một lời, bầu không khí thật là khó thở. Thêm vào đó Lm Bôla, cha sở Bélieu, kiên quyết không để cho Étienne đi truyền giáo: những lỗ hỏng của cuộc Cách Mạng chưa được lấp đầy, và theo sự khôn ngoan của con người, dần làng Bélieu đã hy sinh cho chủng sinh Cuenot, là để sau này cậu ấy “có ích” chớ: Có thể hiểu được rằng Étienne bối rối, đã quyết định đi xa làng. Ở Aix, chắc chắn cậu thanh niên sẽ nghe được một giọng nói thân thiện hơn.

Thời gian ở Aix, đối với thầy chủng sinh sẽ trải qua kinh nghiệm của một cuộc khủng hoảng, làm cho thầy rời bỏ ý riêng. Một cuộc khủng hoảng thiêng liêng: mọi sự đều trở nên tối tăm mù mịt: thầy không còn tha thiết gì với mục vụ trong một giáo xứ nữa, ước ao đi truyền giáo đã nguội bớt. Đêm 29 rạng 30 tháng 10, Etienne trải qua một cơn tuyệt vọng, ý tưởng phá giới, về Paris ăn chơi phóng đãng quấy nhiễu thầy. Thầy quỳ gối, dâng mình cho thánh ý Thiên Chúa, bất luận nó sẽ là gì. Với bất cứ giá nào thầy sẽ không lần theo một con đường khiến thầy quay lưng lại với Chúa và chối bỏ tình bạn của những người thân cận. Lúc đó “ ý tưởng về nhà “Tĩnh Tâm” đã đến với tôi, nói giải quyết mọi trở ngại”.

Làm việc ở nhà Tĩnh Tâm, vâng nhưng với “ý thức rằng đó chưa phải là ơn gọi cuối cùng”. Thực ra, chính ở đây mà Thiên Chúa an bài cho thầy những trợ giúp để tiến bước. Trước hết là lòng tốt của Lm Bretenière, kế vị đấng sáng lập Hội: Ngài tiếp đón Étienne, Ngài cần linh mục nhưng không buộc ký kết hợp đồng chính xác.

Étienne không cắt đứt liên lạc với Besançon. Thầy gọi Lm Charles Cuenot là “vị ân nhân thân yêu” luôn bày tỏ chia sẻ công việc mình đang làm, những ưu tư lo lắng, những lưỡng lự, cùng âu lo mỗi khi nghĩ đến gia đình.

Thầy cũng tìm thấy nơi Tổng Giám Mục Aix một mục tử đầy thông cảm đã miễn cho thầy “tước tăng lữ” thời đó cho phép các linh mục nhận được một số tiền thù lao.

Ngày 26 tháng 2 năm 1825 Étienne chịu chức phó tế và 24 tháng 9, chức linh mục.

Ngay ngày 23 tháng 12 năm 1824 linh mục đã làm hòa với cha mẹ: “ Lẽ nào Bố Mẹ lại nghĩ rằng việc xa cách làm con ít đau khổ hơn Bố Mẹ sao? Con thương nhớ Bố Mẹ hơn là Bố Mẹ tưởng. Nếu con đã phải thắng vượt là vì việc ra đi liên quan đến phần rỗi và đời sống vĩnh cửu của con”.

Một lá thư đề ngày 20 tháng 2 năm 1826 gửi cho cô Jeanne-Baptiste cho thấy là vị linh mục nghiêm túc làm mục vụ, mặc dù vẫn mơ ước đến một chân trời khác: “Cháu bận nhiều việc. Sức khỏe vẫn tốt; tuy vậy lúc sau này cháu hơi bệnh. Đó là tác động của mùa chay và việc ngồi tòa. Và đó cũng là do sự mệt mỏi phải giảng mỗi ngày khoảng năm tiếng đồng hồ….cho cháu gởi lời thăm hỏi các ông Boucon và Parrenin và tất cả các ông bà ân nhân và thân nhân với. Cháu cầu nguyện cho họ mỗi ngày…”

Tuy nhiên, ngày 19 tháng 11 năm 1825, trong một bức thư gửi Lm Bác Charles Cuenot, Étienne kín đáo nhắc đến ước muốn đi đến những xứ truyền giáo xa xôi: “Hôm nay con sẽ chỉ nói với Bác theo kiểu ẩn dụ về một chuyện đã cũ mà Bác cũng đã từng biết rõ. Than hồng lâu nay chỉ vùi dưới tro và ở đó hình như nó đã được tinh luyện nhiều…Hai năm không suy suyễn có thể bảo đảm với con về tính thực lòng của ước muốn đó cho một thời gian dài hơn nữa…Tại sao con phải vòng vo dài dòng để nói về một điều mà Bác cũng đã đoán rồi? Tất cả ước nguyện của con là được chết ở nơi nào Bác biết rồi chứ…Ước nguyện chưa bao giờ rời khỏi lòng con…Bác đừng thổ lộ điều đó với ai cả. Đến 30 tuổi, con sẽ thấy mình có thể trả lẽ về mình trước mặt Thiên Chúa không. Con không hề ký một hợp đồng nào ở đây nơi nhà Tĩnh Tâm cả, và sẽ chẳng bao giờ ký…”

Thư trả lời của Lm Charles thuận lợi hơn có thể tưởng. Mặc dầu chưa thật sự tin chắc, ông yêu cầu Étienne chờ đợi thêm hai năm nữa để chuẩn bị. Như vậy là một trở ngại lớn đã được dẹp bỏ.

Bây giờ còn gia đình nữa, ở Bélieu, và ở Aix.

Các thư gửi cho Lm Charles Cuenot để ngày 28.3 và 7.4.1826 cho thấy Étienne lưỡng lự, bị xâu xé giữa hai nhiệm vụ cũng nghiêm trọng không kém: một mặt giới răn thứ 4 đòi Étienne phải giúp đỡ cha mẹ, và là điều cấp bách: “Ông Bố tội nghiệp của con, buồn phiền quá đỗi: nợ nần chồng chất mỗi ngày; một bà mẹ đau yếu từ hơn một năm nay mà bác sĩ đã tuyên bố bó tay; một đứa em gái hai tuổi, và một em trai và hai đứa em gái khác nữa bị bệnh đậu mùa, một đứa em trai nữa mới qua đời..còn con, chẳng giúp gì họ được cả…”

Mặc khác, nhất thiết không để bị ràng buộc với nhà Tĩnh Tâm vì những món tiền các cha gửi đến giúp gia đình (đúng vậy, các linh mục ở đây đã khôn ngoan gửi đến gia đình những khoản tiền trợ cấp). “con đang nghĩ phải chia tay với chủ nhà rồi…con không thể ở lại đây, vì không còn hy vọng có thể đi giảng tĩnh tâm ở bên ngoài nữa…”

Thư từ được trao đổi giữa Lm Charles và Lm De Bretenière, và với một vài người có địa vị để có thể trợ cấp người Bố trong cơn túng quẫn. Giữa mùa xuân 1826, Étienne viết thư về Besançon : “Ở đây người ta muốn quyết định ơn gọi của con, nhưng con không chịu…con có thể tìm một chân cha phó ở Franche Comté chăng trong lúc chờ đợi hoạch định của Thiên Chúa thực hiện? con vẫn kiên trì trong ý hướng của con khiến con lạnh lùng xa lạ với tất cả những gì không dẫn đến các nước truyền giáo…”

Bấy nhiêu kiên trì không khỏi ảnh hưởng đến nhận định của các Bề trên. Ngày 9 tháng 6 năm 1826, Étienne xin phép Lm Charles được liên lạc với bề trên ở Paris, M. Langlois, điều mà Étienne thực hiện vào tháng 8, với sự chấp thuận của Lm De Bretenière. Đức khiêm nhượng đã cứu vãn hết mọi sự: bằng chứng là sự gợi ý sau đây: “Xin Cha Bề trên cứ hỏi các linh mục Cuenot và De Bretenière về những trở ngại trước đây đã cản bước con”.

Etienne chấp nhận ở lại làm việc ở nhà Tĩnh Tâm đến hết niên học 1827, để tỏ lòng biết ơn. Cha kết luận: “Cách đây không lâu, con thật không dám nhìn xa như vậy. Chung quanh con và từ mọi phía con thấy toàn những khó khăn. Nhưng Chúa Quan Phòng đã an bài mọi sự tốt đẹp cho con nên bây giờ không còn giới hạn nào cho những ước muốn của con nữa, con tin là chúng vô tội và trong sạch; ít là có điều gì đó nơi con đã nói vậy…”

(còn tiếp)

GPKONTUM (06/04/2018) KONTUM

%d bloggers like this: